Τετάρτη 5 Μαρτίου 2014


 "You must go on, I can't go on, I'll go on,"
                                                                  Samuel  Beckett






απέναντι λοιπόν στη φθορά δεν μένει παρά να ξαναπροσπαθήσεις
τόσο με τα κορμιά  όσο και με τις λέξεις

Τρίτη 7 Ιανουαρίου 2014

Η Άλυτη Εξίσωση

Η κρίση σε Ελλάδα και Ευρώπη, τα τέσσερα πολιτικοκοινωνικά ρεύματα που παράγει και η διαρκής σύγκρουση μεταξύ τους.


1. Δίλημμα χωρίς απάντηση

Στα τέλη της δεκαετίας του ’50, ο ανθρωπολόγος Gregory Bateson και οι συνεργάτες του μελέτησαν μια παθολογική συνθήκη επικοινωνίας αρκετά κοινή στις ανθρώπινες σχέσεις, την οποία ονόμασαν “διπλό δεσμό” ή “διπλό αδιέξοδο”: το πρόσωπο που την αντιμετωπίζει είναι εγκλωβισμένο ανάμεσα σε δυο αιτήματα απόλυτα αντιφατικά, οπότε όταν προσπαθεί να εκπληρώσει το ένα έρχεται σε σύγκρουση με το άλλο: «Πρέπει να κάνεις το Χ, αλλιώς θα υποστείς τις συνέπειες» και ταυτόχρονα «Δεν πρέπει να κάνεις το Χ, αλλιώς θα υποστείς τις συνέπειες». Σύμφωνα με την ομάδα του Bateson, όταν το υποκείμενο δεν μπορεί να αποφύγει αυτό το άλυτο δίλημμα, βυθίζεται σε διαρκή ένταση και απόγνωση που μπορεί να τον οδηγήσουν μέχρι την τρέλα.
Η σημερινή καπιταλιστική κρίση έχει δημιουργήσει μια κατάσταση για την κοινωνία στην Ελλάδα που βιώνεται σαν ένα «διπλό αδιέξοδο».
Από την μια πλευρά τα μνημόνια και η λιτότητα έχουν καταστρέψει τον κοινωνικό ιστό και τον καταστρέφουν κάθε μέρα ακόμη περισσότερο: άνθρωποι χωρίς στέγη, άρρωστοι χωρίς υπηρεσίες υγείας, οικογένειες χωρίς ρεύμα, νερό, φαγητό. Οι πολιτικές αποφάσεις των τελευταίων κυβερνήσεων επιβάλλουν μια μιζέρια χωρίς τέλος με την υπόσχεση μιας εξόδου που δεν έρχεται και που κανείς δεν μπορεί να πιστέψει ακόμα και αν το ήθελε. Αλλά ακόμα και αν η έξοδος από την κρίση εμφανιστεί κάποια στιγμή, η κοινωνία δεν θα επιστρέψει στις εποχές της ευμάρειας (που πάντα ήταν πολύ σχετική). Η νεοφιλελεύθερη ανάπτυξη θα κάνει τη σημερινή φτώχεια μόνιμη και δομική συνθήκη για χάρη μιας οικονομικής μεγέθυνσης που δεν θα έχει επίδραση στη ζωή της πλειονότητας του πληθυσμού: η δημόσια υγεία θα έχει πάψει να υπάρχει οριστικά, οι μισθοί θα είναι 200 ευρώ για 4ωρο, πολλοί ηλικιωμένοι θα είναι καταδικασμένοι στον κοινωνικό αποκλεισμό.
Από την άλλη, ούτε η έξοδος από το μνημόνιο και τις πολιτικές της λιτότητας φαίνεται συνθήκη ικανή να οδηγήσει προς το τέλος της σημερινής κρίσης: αν μια ελληνική κυβέρνηση (ας πούμε της αριστεράς) αρνηθεί να υποταχθεί στις εντολές των ευρωπαϊκών και διεθνών κέντρων εξουσίας, αυτά τα κέντρα θα κηρύξουν ανοιχτό οικονομικό και πολιτικό πόλεμο που θα ακυρώσει οποιαδήποτε επιδίωξη και πιθανότητα για μια ανεξάρτητη από αυτά τα κέντρα οικονομική ανάπτυξη. Και αυτό το ξέρουν όλοι, δεξιοί κι αριστεροί.
Με λίγα λόγια, το πιο πιθανό είναι ότι η δοκιμασία για την κοινωνία θα είναι παρόμοια είτε εντός είτε εκτός των εντολών του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και των διεθνών θεσμών που λειτουργούν σα σύμμαχοί του.

2. Τα πολιτικοκοινωνικά ρεύματα της σημερινής κρίσης

Οι πολιτικές δυνάμεις –δηλαδή τα πολιτικοκοινωνικά ρεύματα και όχι μόνο τα κόμματα– που είναι παρούσες στη δημόσια ζωή δεν μπορούν να παρουσιάσουν μια πρόταση λύση σε αυτή την πολύπλοκη κατάσταση (και μιλάμε για οποιαδήποτε έξοδο από αυτή την κατάσταση, άσχετα από τα ηθικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της). Επιπλέον, καμία από αυτές τις πολιτικές δυνάμεις δεν έχει την αναγκαία ισχύ για να το κάνει. Το πολιτικό σκηνικό μοιάζει με μια εξίσωση της οποίας η λύση είναι αδύνατη. Αυτή η σκηνή αποτελείται από τέσσερις, κυρίως, δυνάμεις:

-Τις δυνάμεις που στηρίζουν τις σημερινές πολιτικές ( Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ) και που βασίζονται στον φόβο της κοινωνίας και στην απουσία μιας πολιτικής εναλλακτικής λύσης. Έχουν καταφέρει να κυβερνούν με την πλήρη στήριξη των ΜΜΕ, που χρησιμοποιούν κάθε πιθανό επιχείρημα για να νομιμοποιήσουν τις επιβαλλόμενες λεηλασίες από τις πρόσφατες κυβερνήσεις και για να υπερασπιστούν τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία σαν τη φυσική γλώσσα της οικονομίας και της κοινωνίας.
Μέχρι στιγμής έχουν νικήσει μα δεν έχουν πείσει. Συμπεριλαμβάνουν το πολιτικό προσωπικό που προέρχεται από το πελατειακό και κορπορατιστικό κράτος των τελευταίων δεκαετιών και το οποίο τώρα αφιερώνεται στην πραγματοποίηση δριμείων κριτικών ενάντια…στις πελατειακές σχέσεις, τη λογική της «ήσσονος προσπάθειας», την «χαμηλή απόδοση» του δημόσιου τομέα. Το πολιτικό μέλλον της κυβερνητικής εξουσίας που βασίζεται σε αυτές τις δυνάμεις είναι περισσότερο από αβέβαιο, μιας και όλοι συναισθάνονται ότι σε οποιαδήποτε στιγμή ένα γεγονός ή οποιοδήποτε γεγονός (οικονομική επιδείνωση, κάποια συγκεκριμένη απόφαση, ένα κοινωνικό συμβάν) μπορεί να έχει απρόβλεπτες και ανεξέλεγκτες πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες.

-Το «Συνασπισμό της Ριζοσπαστικής Αριστεράς», ο οποίος εκφράζει μια πρόταση εξόδου από την κρίση μέσω κευνσιανικών και σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών, δηλαδή, με αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, με επεκτατικές πολιτικές που αυξάνουν τη ρευστότητα και την αγοραστική δύναμη των εργαζόμενων κ.α.
Το πρόβλημα με αυτή την πρόταση είναι ότι δεν φαίνεται να υπάρχει κανείς ικανός να τη φέρει σε πέρας: Οι Διεθνείς οργανισμοί είναι άμεσα συνδεδεμένοι με το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, το οποίο έχει αναπτυχθεί έξω και ενάντια στις σοσιαλδημοκρατικές πολιτικές και λογικές. Οι αγορές του χρήματος ελέγχουν την μεγάλη πλειοψηφία των κεφαλαίων και μόνο μια μειοψηφία τους κινείται εντός της «πραγματικής οικονομίας». Κατά συνέπεια, η ξαναφρεσκαρισμένη από τον ΣΥΡΙΖΑ σοσιαλδημοκρατία προτείνει μια επιστροφή στο παρελθόν που είναι μάλλον αδύνατη, τότε που οι χρηματιστηριακές αγορές δεν ήταν τόσο ανεπτυγμένες και η «πραγματική οικονομία» ήταν ακόμη το κέντρο της οικονομικής ζωής. Εν κατακλείδι, ούτε οι ευρωπαϊκοί και διεθνείς θεσμοί, ούτε οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ούτε μια πιθανή κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ μπορούν να εφαρμόσουν αυτό τον τύπο πολιτικών.

-Το φασιστικό ρεύμα που εκφράζει την ιδεοληψία υπέρ ενός εθνικού στρατιωτικοποιημένου καπιταλισμού ως αντίσταση στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αν και η φασιστική ιδεολογία είναι παραληρηματική και απάνθρωπη, δεν στερείται εσωτερικής συνοχής: η πρότασή της είναι η στρατιωτικοποίηση των συνθηκών εργασίας και ζωής με στόχο την αύξηση της εθνικής παραγωγικότητας , με άλλα λόγια είναι μια πρόταση υπέρ μιας πιο αποδοτικής καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.
Η εθνικιστική φασιστική ιδεολογία υπόσχεται μια κοινωνική ειρήνης βασισμένη στη συμμαχία του εθνικού κεφαλαίου με τους ντόπιους εργαζόμενους ενάντια στους ξένους «εισβολείς»: το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο και τους μετανάστες. Η πρόταση αυτή κερδίζει υποστηρικτές μέσα στα πιο συντηρητικά κομμάτια του πληθυσμού γιατί εξασφαλίζει μια ψευτοτομή εντός μιας συνέχειας: από τη μια πλευρά, υπάρχει άρνηση οποιασδήποτε ροής (κεφαλαίου και εργασίας) που «μολύνει» τη χώρα και, την ίδια στιγμή, υπάρχει υπεράσπιση όλων των κανιβαλικών -και κανονικών για το καθεστώς της αιχμαλωσίας- αξιών και συμπεριφορών: μίσος για τους άλλους, υπακοή στους νόμους και το κράτος, αγάπη για τον Αφέντη (Ηγέτη). Για να εφαρμοστεί θα πρέπει πρώτα να προκαλέσει έναν εμφύλιο πόλεμο και να νικήσει.

-Τα εξωκοινοβουλευτικά κοινωνικά κινήματα, τα οποία περιλαμβάνουν μια ποικιλία τάσεων, αλλά εδώ μας ενδιαφέρουν σαν ένα στοιχείο που είτε αντιτίθεται είτε ξεπερνάει τα άλλα τρία πολιτικοκοινωνικά ρεύματα. Αναφερόμαστε στα κοινωνικά κινήματα (φοιτητικά, εργατικά, γειτονιάς, αλληλεγγύης σε άλλους αγώνες, αντικατασταλτικά κτλ.) που εναντιώνονται στα προστάγματα των διεθνών κέντρων και στις κυβερνητικές πολιτικές, που είναι αντιφασιστικά και που δεν περιορίζονται στη λογική «χρειαζόμαστε μια αλλαγή κυβέρνησης για να βάλουμε ένα τέλος στη δικτατορία των αγορών επί της κοινωνίας».
Αυτά τα κινήματα περιλαμβάνουν σημαντικές πρωτοβουλίες που προσπαθούν να επανασυγκροτήσουν τον κοινωνικό ιστό «από τα κάτω» (κοινωνικά συσσίτια, στέκια γειτονιάς, αυτοδιαχειριζόμενα μαθήματα, δωρεάν ιατρικές υπηρεσίες από εθελοντές χωρίς θεσμική υποστήριξη). Ο λόγος τους είναι αντι-νεοφιλελεύθερος ή αντι-καπιταλιστικός, διεθνιστικός, καμιά φορά πατριωτικός και πάντα περιορισμένης σαφήνειας ως προς την εναλλακτική κοινωνικοπολιτική πρόταση τους. Βέβαια, η παραπάνω περιγραφή είναι πολύ γενικευτική και αόριστη.

Οι τέσσερις δυνάμεις που αναφέραμε διατηρούν διαφορετικές αποστάσεις και σχέσεις μεταξύ τους:

Αυτές που στηρίζουν τις επιβεβλημένες πολιτικές προσπαθούν να μειώσουν, προφανώς, την επιρροή του ΣΥΡΙΖΑ και να ακυρώσουν την επιρροή των κοινωνικών κινημάτων, ενώ ταυτόχρονα έχουν διατηρήσει μια επαμφοτερίζουσα σχέση με τους φασίστες: πριν τους ανεχόντουσαν και τώρα προσπαθούν να τους περιορίσουν. Πριν, οι φασίστες ήταν σύμμαχοι της αστυνομίας και τώρα διώκονται (μέχρι κάποιo σημείο…) προκειμένου το καθεστώς της λιτότητας και του θεσμοποιημένου ρατσισμού να επιδείξει, εκτός των άλλων σκοπιμοτήτων, ένα δημοκρατικό προσωπείο.
Από την πλευρά του, ο ΣΥΡΙΖΑ αντιτίθεται στην κυβέρνηση και τους φασίστες. Βλέπει τα κοινωνικά κινήματα σα μια δύναμη από την οποία μπορεί να αντλήσει δυνάμεις, και την ίδια στιγμή σα μια δύναμη που μπορεί να τον ξεπεράσει μέσα από τους αντικαπιταλιστικούς της λόγους και τις δράσεις της στον δρόμο. Ας μην ξεχνάμε ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, η βάση και οι ψηφοφόροι του Συνασπισμού είναι πιο ριζοσπαστικοί από τον μηχανισμό και την ηγεσία του κόμματος. Το κόμμα χρειάζεται αυτή τη βάση και ταυτόχρονα χρειάζεται να την περιορίσει.
Οι φασίστες αντιτίθενται στον ΣΥΡΙΖΑ, συγκρούονται με τα λαϊκά και κοινωνικά κινήματα και έχουν μια ασαφή σχέση με την κυβέρνηση του μνημονίου. Είναι γνωστό ότι κομμάτια του Κράτους και των θεσμών θα έβλεπαν με καλό μάτι μια πιθανή σχέση ανάμεσα στη Νέα δημοκρατία και την Χρυσή Αυγή. Οι φασίστες διατηρούν σημαντικές συνδέσεις με την αστυνομία, το στρατό και τις μυστικές υπηρεσίες. Η κοινωνική δυσφορία τους τροφοδοτεί, και ταυτόχρονα τροφοδοτεί τον ΣΥΡΙΖΑ και τα κινήματα. Το ζήτημα είναι αν μια γενικευμένη πολιτικοκοινωνική αποσταθεροποίηση θα ενισχύσει περισσότερο την ΧΑ, τον ΣΥΡΙΖΑ ή τα αντικαπιταλιστικά κοινωνικά ρεύματα.
Τα αντικαπιταλιστικά κοινωνικά ρεύματα δεν καταφέρνουν να αρθρώσουν μια αυτόνομη πολιτική πρόταση. Οι πολιτικές τους τοποθετήσεις κινούνται μεταξύ στήριξης (κριτικής τις πιο πολλές φορές) του ΣΥΡΙΖΑ και λόγους υπέρ της αυτοοργάνωσης και της άμεσης δημοκρατίας. Οι πιο ενεργοί πυρήνες τους προέρχονται από τις συλλογικότητες της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και τις αναρχικές ομάδες. Επιδιώκουν να προάγουν την κοινωνική αλλαγή που ξεπερνάει μια απλή κυβερνητική αλλαγή και εμπνέονται από τις παραδόσεις των εργατικών και επαναστατικών κινημάτων των περασμένων αιώνων. Ωστόσο , αν και έχουν κάνει σημαντικά πράγματα, υπάρχουν πολλά που μένουν να γίνουν μιας και, αν και είναι παρόντα στους δρόμους και τους δημόσιους χώρους, δεν κατορθώνουν να καθορίσουν την ατζέντα των σημερινών κοινωνικών συζητήσεων. Για να το πούμε απλά, οποιαδήποτε αντικαπιταλιστική αναφορά είναι απούσα σε αυτή την ατζέντα.

3. Η διαρκής σύγκρουση

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα τέσσερα πολιτικοκοινωνικά ρεύματα αντιπροσωπεύουν τέσσερις κοινωνικές προτάσεις: α) απεδαφικοποιημένος καπιταλισμός κυριαρχούμενος από τις χρηματιστικές ροές, β) Κεϋνσιανικός καπιταλισμός βασισμένος στην Εθνική Οικονομία, γ) στρατιωτικοποιημένος καπιταλισμός βασισμένος επίσης στην εθνική οικονομία, δ) ρήξη με τον καπιταλισμό και οικοδόμηση ενός νέου κοινωνικού μοντέλου. Βέβαια, ανάμεσα στις τρεις πρώτες προτάσεις μπορούν να παραχθούν υβρίδια – ή τέρατα…
Αυτές οι τέσσερις προτάσεις δεν είναι αποτέλεσμα τις κρίσης στην Ελλάδα. Είναι περισσότερο οι επιλογές που αναδεικνύονται μέσα από τις δομές και τους ανταγωνισμούς της κοινωνίας στην οποία ζούμε. Πρόκειται για τάσεις που είναι παρούσες σε όλες τις κρίσεις και επιπλέον σε όλη την εξέλιξη του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτό που διακυβεύεται στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο δεν είναι μόνο η κρίση και η έξοδος από αυτή, αλλά επίσης οι βαθμοί ελευθερίας που οι κοινωνίες θα χάσουν ή θα κερδίσουν. Και ακόμη, οι ελπίδες για έναν καλύτερο κόσμο.

 

  Πηγή: http://www.x-pressed.org

La Ecuación irresoluble

 

La crisis en Grecia y Europa, las cuatro corrientes político-sociales que genera y el conflicto permanente entre ellas

1. El dilema sin respuesta

En los finales de los 50, el antropólogo Gregory Bateson y sus colaboradores estudiaron una situación comunicativa patológica aunque bastante común en la relaciones humanas que la llamaron “doble vínculo”: la persona que se encuentra en ella tiene que responder a dos demandas totalmente contradictorias, con lo cual le es imposible cumplir una sin anular la otra: “Debes hacer X, sino recibirás las consecuencias” y al mismo tiempo “No debes hacer X, sino recibirás las consecuencias”. Según el grupo de Bateson, cuando el sujeto no puede salir de este dilema irresoluble, se hunde en la desesperación y tensión constantes que le pueden llevar hasta la locura.
La crisis capitalista actual ha creado una situación para la sociedad en Grecia que representa un “doble vínculo”:
Por una parte el memorándum y la austeridad han destruido el tejido social y lo destruyen cada día más: gente sin techo, enfermos sin cubertura sanitaria, familias sin luz, agua, comida. Las decisiones políticas de los últimos gobiernos imponen una miseria sin fin prometiendo una salida de la crisis que no viene, promesas que nadie puede creer aun queriéndolo. Pero incluso si esta salida de la crisis llegara en algún momento, la sociedad no volvería a los niveles anteriores del bienestar (siempre muy relativo). El desarrollo económico neoliberal sólo convertirá la miseria actual en miseria estructural y permanente, a favor de un crecimiento que no tendrá impacto real para la mayoría de la población: la salud pública habrá dejado de existir definitivamente, los salarios ofrecidos serán de 200 euros mensuales por jornadas de 4 horas, las personas mayores estarán condenadas a la exclusión social, barrios enteros serán como favelas del tercer mundo.
Por otra parte, la opción de salir del memorándum y de las políticas de austeridad tampoco parece capaz de traer el fin de la crisis actual: si un gobierno Griego (pongamos como ejemplo un gobierno de izquierdas) niega a someterse a las directrices de los centros de poder europeos e internacionales, estos centros le declararán una guerra económica y política abierta que anulará cualquier pretensión y posibilidad de un desarrollo económico independiente. Los mercados financieros tienen una capacidad tremenda de condicionar radicalmente los intentos de vuelta a una economía nacional. Y esto lo saben o lo intuyen todos, los de derechas y también los de izquierdas.
En pocas palabras, lo más probable es que el padecimiento social sea similar dentro o fuera de las órdenes del capital financiero y de las instituciones internacionales que funcionan como sus aliados.

2. Las corrientes político-sociales que surgen en la crisis actual

Los actores políticos –y hablamos de corrientes político-sociales y no sólo de partidos – de la vida pública no pueden proponer una solución a esta complicada situación. Además, ninguno de ellos tiene la suficiente fuerza para hacerlo. El escenario político parece ser como una ecuación imposible de resolver. Este escenario se compone por cuatro fuerzas:

-Las fuerzas que apoyan las políticas actuales (la conservadora “Nueva Democracia”, el partido Socialista PASOK) se basan en el miedo de la sociedad y en la ausencia de una alternativa política convincente. Han conseguido gobernar con pleno apoyo mediático, que usaba todos los argumentos posibles para legitimar los saqueos de los últimos gobiernos y defender la ideología neoliberal como el lenguaje natural de la economía y de la sociedad.
Hasta ahora han ganado sin convencer. Cuentan con un personal político que proviene del estado clientelista y corporatista de las últimas décadas y que ahora se dedica a la realización de feroces críticas contra… el clientelismo, la cultura de menor esfuerzo, el “bajo rendimiento” del sector público. El futuro político del gobierno, que se basa en estas fuerzas, es más que incierto, ya que todos se sienten que en cualquier momento un hecho o cualquier hecho (empeoramiento de la economía, alguna decisión concreta, un acontecimiento social) puede tener consecuencias políticas y sociales imprevisibles e incontrolables.

-La “Coalición de la Izquierda radical” expresa la propuesta de una salida de la crisis capitalista mediante políticas Keynsianas y Socialdemócratas, es decir, un aumento de las inversiones públicas y políticas expansivas que potencien la liquidez, el poder adquisitivo de los trabajadores etc.
El problema de esta propuesta es que no parece que haya nadie que la pueda llevar a cabo: Las instituciones Internacionales están interconectadas con el Capital financiero que se ha desarrollado fuera y contra las lógicas y las políticas socialdemócratas. Los mercados del dinero controlan la gran mayoría de los capitales y sólo una minoría de capitales se mueve en la economía real. En consecuencia, la socialdemocracia renovada del Syriza propone una vuelta al pasado que a lo mejor es imposible, puesto que las políticas Keynsianas se aplicaron en un momento histórico bastante diferente, cuando los mercados financieros no eran tan desarrollados y la “economía real” era aún el centro de la vida económica. En suma, ni las instituciones europeas e internacionales, ni los gobiernos europeos, ni un posible gobierno de Syriza pueden aplicar este tipo de políticas.

-La corriente fascista expresa la ideación de un capitalismo militarizado nacional como resistencia al sistema financiero-bancario internacional. Aunque el ideario fascista es delirante e inhumano, no obstante presenta una consistencia interna: su propuesta es la militarización de las condiciones de trabajo y de vida para un aumento de la productividad de la economía nacional, en otras palabras es una propuesta a favor de una explotación capitalista más rentable.
La ideología nacionalista-fascista promete una paz social basada en la alianza entre capital nacional y trabajadores nativos frente a los “invasores” extranjeros: el capital financiero-bancario y los migrantes. Esta propuesta gana apoyo dentro de los sectores más conservadores de la población porque asegura una ruptura falsa dentro de la continuidad: se niega cualquier flujo (de capital y de trabajo) que “contamina” el país, pero se mantienen todos los valores y las conductas caníbales “normales”: el odio hacia el otro, la obediencia a las leyes y al estado, el amor hacia el Amo (Líder). Para que predomine esta tendencia tendrá que provocar una guerra civil y ganarla.

-Los movimientos sociales extra-parlamentarios incluyen una variedad de tendencias; aquí nos interesan como un elemento que o bien se opone a o bien supera las otras tres fuerzas/corrientes socio-políticas. Hablamos de movimientos sociales (estudiantiles, vecinales, obreros, de solidaridad a otras luchas, anti-represivos etc) que se oponen a las directrices internacionales y las políticas gubernamentales, que son antifascistas y que no se limitan a la lógica “necesitamos un cambio de gobierno para poner fin a la dictadura de los mercados sobre la sociedad”.
Estos movimientos incluyen iniciativas importantes que intentan re-estructurar el tejido social desde abajo (comedores sociales, locales vecinales, cursos auto-gestionados, servicios médicos gratuitos por personal médico voluntario sin apoyo institucional etc. Sus discursos son anti-neoliberales o anticapitalistas, internacionalistas, a veces también patriotas y siempre poco claros en cuanto a la alternativa político-social que proponen.

Las cuatro fuerzas político-sociales que hemos mencionado mantienen diferentes distancias y relaciones entre sí.
Las fuerzas que apoyan las políticas actuales buscan limitar la influencia de Syriza y anular la fuerza de los movimientos sociales, a la vez que mantienen una relación ambigua con los fascistas: antes los toleraban y ahora les intentan controlar. Antes los fascistas eran aliados de la policía y ahora están siendo perseguidos (hasta cierto punto…) para que el régimen de la austeridad y del racismo institucional se presente como democrático.
Por su parte, Syriza se opone al gobierno y a los fascistas. Ve a los movimientos sociales extraparlamentarios como una fuerza de la que se puede nutrir y, al mismo tiempo, como una fuerza que le puede superar con sus discursos anticapitalistas y sus acciones a nivel de calle. Hay que tener siempre en cuenta que la base y los votantes de la Coalición de la Izquirda radical son más izquierdistas y radicales que el mecanismo y la cúpula del partido. El partido necesita esta base para existir pero a la vez necesita limitarla.
Los fascistas se oponen a Syriza, están en conflicto con los movimientos populares y sociales y mantienen una relación ambigua con el gobierno del memorándum. Es bien conocido que parte del Estado y de sus instituciones ven con buen ojo una posible colaboración entre el partido conservador de la Nueva Democracia y el Amanecer Dorado. Los fascistas tienen importantes conexiones con la policía, el ejército y los servicios de inteligencia del Estado. El descontento social les nutre como nutre a Syriza o al movimiento popular. Siempre es una apuesta si una desestabilización político-social generalizada fortalecerá al Amanecer Dorado, a Syriza o a las corrientes sociales anticapitalistas.
Estas últimas fuerzas no consiguen articularse como una propuesta política autónoma. Sus apuestas políticas se mueven entre un apoyo -la mayoría de veces crítico- a Syriza y discursos a favor de la auto-organización o la democracia directa. Sus núcleos más activos provienen de los colectivos de la izquierda extraparlamentaria y de las asambleas anarquistas. Intentan promover la propuesta del cambio social más allá de un mero cambio de gobierno y se inspiran por las tradiciones de los movimientos obreros y revolucionarios de los siglos pasados. Sin embargo, les queda trabajo importante que hacer ya que, aunque están presentes en las calles y los espacios públicos, no consiguen determinar la agenda que se debate socialmente hoy en día. Dicho con otras palabras, cualquier referencia anticapitalista está prácticamente ausente de esta agenda.

3. El conflicto permanente

Es posible decir que las cuatro corrientes político-sociales, representan cuatro propuestas sociales: i) capitalismo desterritorializado e hiper-nacional gobernado por los flujos financieros, ii) capitalismo keynsiano basado en la economía nacional, iii) capitalismo militarizado policial también basado en la economía nacional y iv) ruptura con el capitalismo y construcción de un nuevo modelo social. Entre las primeras tres propuestas pueden producirse híbridos o monstruos…
Sin embargo, estas cuatro propuestas no son resultado de la crisis en Grecia. Más bien son las alternativas que surgen desde las estructuras de la sociedad en la que vivimos y sus antagonismos. Se trata de tendencias que han sido presentes en todas las crisis capitalistas y además en todo el desarrollo del sistema actual. Lo que está en juego en Grecia, en Europa y en todo el mundo no es sólo la crisis y la salida de ella sino también los grados de libertad social que van a ganan o perder las sociedades durante este proceso. Y también sus esperanzas para un mundo mejor.

Fuente : http://www.x-pressed.org/?xpd_article=la-ecuacion-irresoluble&lang=es

Κυριακή 3 Νοεμβρίου 2013

El conflicto entre lo subjetivo y lo objetivo: solo no se puede




En la vida humana, los otros tienen un rol constitutivo: Sin ellos el  “yo” aparece frágil. No podemos imaginar una persona que ha crecido en el aislamiento absoluto. Se puede decir que  cualquier experiencia se refiere a los otros y nuestra relación con ellos. Los otros –reales o imaginarios- están siempre presentes aunque esta presencia no se vive siempre como positiva. Nuestra capacidad de afrontar condiciones adversas depende de esta presencia y sus características.

Se puede aguantar una experiencia que se vive individualmente si alguien se siente querido y reconocido por  otros significativos. En la vida individual, el sentimiento de estar acompañado incluso cuando los otros reales  no esten presentes es lo que permite sobrevivir psíquicamente  en condiciones extremas.

Algunos psicólogos han hablado de “resiliencia” : la capacidad de afrontar las dificultades y superarlas, la adaptación positiva en contextos de gran adversidad. Este término expresa algo que es más que la “resistencia”. La “resistencia”  en general expresa la  actitud de mantenerse en pie de lucha ante un ataque. Se puede decir que la resiliencia es  el contraataque dialéctico que convierte las condiciones adversas en un terreno de crecimiento personal o colectivo. Ojo: este crecimiento conlleva muchas veces la integración de una o unas pérdidas. Es posible sólo si la perdida se acepta y no provoca desorientación y derrotismo permanentes sino una creación de   nuevos significados y  nuevas prácticas que dan sentido a la vida. En otros términos,  hay que ver la dificultad, la pérdida, la interrupción o el estancamiento de una actividad (y me refiero tanto a lo personal como a lo colectivo) como vivencias que confirman algo sencillo: que la vida no es perfecta, que la vida es lucha. 
 Esta lucha no es  una guerra con  ejércitos convencionales y  batallas a gran escala, con victorias o derrotas según la conquista o la perdida de territorios , el número de bajas etc. Esta lucha tiene más bien la forma de una guerrilla en la que la  flexibilidad y la adaptación en las condiciones objetivas son condiciones vitales para poder  seguir existiendo y luchando. Dicho de otra manera, la vida no es una guerra en la que cuando no ganas pierdes  sino una guerrilla en la que cuando no pierdes ganas.
La experiencia del movimiento Zapatista en la década de los 90 es muy ilustrativa de la cuestión que es permanente en todos los niveles de la existencia humana: el manejo de la contradicción entre lo subjetivo y lo objetivo. En 1992, el movimiento de los indígenas en el sur de México realizó unos primeros ataques militares directos pero después, ante la evidente supremacía del ejército gubernamental, los Zapatistas respondieron politizando y desmilitarizando --hasta cierto punto- el conflicto, y promoviendo intensamente sus alianzas con los movimientos sociales dentro y fuera de Méjico. Con un discurso que expresaba el deseo  no de una  conquista de poder imposible,  sino de la creación de un nuevo mundo desde abajo, consiguieron bloquear  políticamente la ofensiva militar del Estado. Los Zapatistas no renunciaron los objetivos de libertad social y redistribución de la riqueza para los indígenas, la gente de Méjico y de todo el mundo.   Los mantuvieron,  adoptando una estrategia flexible que convirtió en parte la guerra militar en guerra comunicacional. En este segundo terreno se hicieron más fuertes que el estado. Así siguen hasta la actualidad. Lo que es importante destacar que  salieron de la mortífera bipolaridad “victoria total o derrota total” con un estrategia que les daba la oportunidad de seguir trabajando políticamente y ampliando los espacios de su libertad social.
El movimiento avanzó replanteando los significados de los términos “victoria”, “éxito”, “conquista”. Utilizaron todos los medios disponibles e incorporaron en su visión no sólo el conocimiento de los manuales de guerrilla sino también  el feminismo, la ecología o las nuevas tecnologías. La condición militar era aplastante y por eso prefirieron no “resistir” frontalmente, sino retirarse y contraatacar por otros medios.

Volvamos ahora al tema de  la presencia real o imaginaria de los otros como factor decisivo para el manejo de las dificultades, la “resiliencia”, la resolución de la contradicción entre lo subjetivo y lo objetivo. Como en el caso de la guerilla / “guerilla” zapatista,  los recursos necesarios dependen de la activación del Otro como  aliado, que convierte el  problema en problema compartido . La red entre movimientos sociales y Zapatistas hizo que el problema de la opresión de una población de indígenas se transformara  en un problema de la humanidad contra el neoliberalismo. En una nueva concepción de la realidad, la realidad cambia.  El EZLN (Ejército Zapatista de Liberación Nacional) no luchaba contra  el gobierno Mejicano y los movimientos sociales solidarios no luchaban solo para apoyar el EZLN. Más bien  el EZLN se hizo referencia de una batalla mucha más amplia y multidimensional contra los centros de poder mundiales,. De esta manera cuando el ejército estatal  o los paramilitares entraban en una comunidad de indígenas y asesinaban campesinos, la victimas no eran unos “desfavorecidos” sino una parte de un Sujeto más amplio que, por ser más amplio, inter-individual y  colectivo podía integrar estos golpes.
Evidentemente los indígenas seguían expuestos a la violencia de la pobreza y de la opresión. A veces veces el terror era más grande que antes del inicio del conflicto. Pero gracias a la presencia real o imaginaria del Otro como aliado, la experiencia no era la misma. Tal vez los malestares  tenían un sentido que permitía integrarlos y seguir adelante. Si no me equivoco, Alain Badiou escribe en su libro “The Communist Hyphotesis” que la escena de  unas personas discutiendo en una mesa una tarde como cualquiera  adquiere otro significado si se tiene en cuenta que estas personas son militantes que hablan sobre las perspectivas de su actividad política, de una posible huelga etc. La escena ya ha cambiado aunque sea exactamente la misma. Lo cotidiano se ha hecho interesante, creativa, intensa, activo . Estos hombres y mujeres que discuten en la mesa producen una narrativa compleja y densa en la que su posible cansancio, su aburrimiento o tristezas individuales se aceptan y se integran porque son  piezas de un Todo más significativo que ellas.  Aunque evidentemente, la actividad militante o política no es el único medio para crear el sujeto colectivo,  se puede decir que ,en todo caso, el ser y sentirse parte de ello,  contribuir a su creatividad y existencia,  hacen que la vida cotidiana desvele toda su riqueza posible.

Παρασκευή 1 Νοεμβρίου 2013

Black Bloc

      
                                                             You must go on, I can't go on, I'll go on.
                                                                                                                       
                                                                                                     Beckett 


1.
Να ξαναβρώ εκείνη την παλιά αίσθηση
  που πέρασε και χάθηκε στο πρόσωπο σου
                                                        
          κείνο το στρόβιλο
                   που σκότωνε την βαρύτητα

 2.
Πίσω από κάθε πρόσωπο ένα παλιότερο
Σε κάθε ρωγμή  εμφανίζεται μια συγκίνηση
Βραχιόλι από τρυφερές εικόνες


 3.
'Ομως δεν ξερω
 αν τώρα
αγαπάω πιο πολύ εσένα
ή το ποιήμα σου
Σα να τό’ χα πάντα σκοπό
να γεμίζω τη ζωή μου απουσίες
για να φτιάχνω ποιήματα.


4.
πρόσωπο φεγγάρι
         μ’ αφήνει το πρωί μαζί με τα όνειρα
      πρόσωπο στο χρώμα του σταριού


5.
Θέλω την μορφή σου καθαρή στο μυαλό μου
για να είμαι δυνατός
τούτο το πρωινό που μου κλέβουν


6.
Αν και παντού καραδοκεί η απόγνωση, δε θα ενδώσουμε.
Δε θα ενδώσουμε, ακόμα κι αν έχουμε ήδη ενδώσει.
Πέφτουμε και σηκωνόμαστε, ξανά και ξανά.


7.
Ξυπνάω και προσμένω το απροσδόκητο.
Κι όταν η ώρα περάσει και η λύπη έρθει  - γιατί τίποτα δεν έγινε – δε θα έχω χάσει.
Θα  έχω περπατήσει με τα μάτια ανοιχτά. Θα έχω ρουφήξει κάθε εικόνα.
Μου έδωσες την εγρήγορση του μυαλού και της καρδιά, άμυνα 
μπροστά στη φθορά.
Δεν είναι λίγο
   ακόμη κι αν ήθελα από σένα πολύ περισσότερα


8.

Να τα πιάσεις όλα απ´ την αρχή
Όχι δέκα χρόνια πιο νέος
ακόμα πιο παλιά
στη παιδική ηλικία
και πιο πίσω
πριν τα πρόσωπα πάρουν το σχήμα
της αγάπης και της απώλειας


9.

 πόσος αγώνας πάνω απ’ το χαρτί
   να μεταμορφώσεις τα υλικά της καθημερινότητας
     να δώσεις ωραία όψη στη λύπη


10.
γελάω
σττα ρήγματα
της μικρής μου κόλασης


11.
Υπάρχει μια σκέψη που κρατιέμαι από πάνω της
θα ξεφτίσει
 ή θα γίνει φωτιά;
Υπάρχει κάτι που αξίζει αυτές τις άδειες μέρες
     Μια σκέψη που την είχα ανάγκη και την έφτιαξα
για σένα
    χωρίς αιδώ


12.
 Μετράω τις στιγμές δίπλα σας
σα χάντρες κομπολογιού


Η παρουσία σας φτιάχνει αισθήσεις  πυκνές σαν όνειρο
 Αν και βέβαια όλα τα όνειρα είναι θραύσματα
Ψάχνεις το νόημα και τα συνέχεια

Μισοτελειωμένες ιστορίες πάνω σε άλλες
Μισοτελειωμένες ιστορίες

Αλλά και μέρες μεγάλες σαν υπόσχεση


13.
τρίμματα μιας άλλης ζωής
ανακατεμένα με τη κοινοτοπία
Δεν τα παίρνεις είδηση


14.
στην ίδια σπείρα
ανεβαίνει η απελπισία και το χαμόγελο

Σύντροφος οι λέξεις
Ωραία γυναίκα, για σένα παλεύω μαζί τους.


15.
Δεν αρκεί
Λες πάντα
Δεν αρκεί


16.
παρά την κούραση
αξίζει η προσμονή της αγκαλιάς
που θα έρθει.
 


     

 


 

 

 

      

 



Πέμπτη 21 Απριλίου 2011

Las ciencias "psi" y la liberación social. Un borrador.

Una cuestión importante sería qué herramientas de la psicología y psiquiatría actual se pueden usar sin reproducir el discurso dominante.La crítica hacia las ciencias “psi” no implica el rechazo total de los conocimientos y  recursos de estas disciplinas. La historia de la psicología y psiquiatría es una historia de estigmas, discriminaciones, encerramientos pero, por otra parte, es también la historía del análisis de las relaciones interprersonales, de la psicología del pensamiento, de la visión sistémica. En otras palabras, las disciplinas “psi” tienen una doble cara. Donde estas los elementos liberadores?

Por parte del psicoanálisis tales elementos son: la idea de que el ser desarrolla con la Ley una relación  tensa y problemática. El instinto mueve el ser humano pero él ser humano tiene que renunciar al instinto, con lo cual la vida se vive siempre en una base de insatisfacción. Además, el psicoanálisis habla de la pasión por el amor de Otro, por la importancia de querer y quererse.

La psicología cognitiva nos habló del papel activo de la mente en la representación interna de la realidad. Argumentó,-aunque nunca de manera clara- a favor de la idea de que la idea del mundo que tenemos está marcado decisivamente por nuestra subjetividad. Podemos compartir el mundo porque llegamos a acuerdas sobre los significados, pero estos significados no provienen del mundo percibido, provienen de nuestra mente. La psicología cognitiva conlleva el cuestionamiento generalizado de nuestras concepciones de la realidad.

La corriente conductista, nos mostró hasta que punto el ser humano se puede condicionar por el hábito. La persona se orienta mediante continuas pruebas que le muestran el camíno más facil para llegar a sus metas. Si tiende a repetir las mismas conductas es porque se ha condicionado en las diferentes jaulas de su vida cotidiana, con alternativas prefabricadas y  dentro de un incuestionable marco de cautividad. El conductismo nos invita a pensar sobre la posible sencillez de los procesos internos. Y nos indica cómo el contexto puede prescribir los problemas y las soluciones (o “soluciones”)de la vida.

La perspectiva sistemica nos enseño  pensar las cosas en terminos de una constante inter-dependencia. El ser humano se comporta siempre en función de un marco relacional. No hay proceso interno que no sea la otra cara de un proceso inter-personal. Los trastornos mentales su fundan en relaciones problemáticas, la psicopatología nunca es sólo de un individuo.

Por último la corriente biologisista subrayo el cuerpo humano como base imprescindible de culquier actividad cognitiva o relacional. Este cuerpo y su fragilidad están en los raíces de nuestros sufrimientos. Muchas veces, es imposible escaparse de sí mismo. La biología nos indica un posible límite de nuestras acciones. Es importante tener tal conciencia a la hora de actuar.

 Hay que tener claro que la crítica hacía las ciencias “psi” es crítica hacía las instituciones, las que transforman los saberes en un producto del mercado académico o “económico”. Hablamos de tratamientos y conocimientos que nutren el gremio de los especialistas y hacen que el bienestar sea asunto de consultas, pastillas o artículos científicos.

Necesitamos una socialización de las herramientas terapéuticas. Lo que se hace en las consultas se puede hacer -en gran parte- en los barrios, en los encuentros de los amigos y familiares, en las asambleas. El psicólogo es la figura alienada de lo que la comunidad podría hacer. Tenemos que activar los lazos comunitarios para poder aliviar nuestro malestar. El tratamiento de los trastornos mentales será tratamiento de nuestras relaciones o no será.